Kısaca Hasan Sabbah Kimdir ?

Hasan Sabbah ve Haşhaşilerin gizemleri nelerdir ? Haşhaşiler Kimdir? Alamut Kalesi ve gizemleri nelerdir ? Hasan Sabbah Kimdir ? Haşhaşi Ne Demek? İsmaililer Kimdir ? Gibi Sorulara cevap arayacağız.

Kısaca Hasan Sabbah Kimdir ?
Haşhaşilerin Kurucusu Hasan Sabbah'ın Temsili Resmi

Hasan Sabbah Kimdir?

Romanlara ve filmlere konu olan: geçmişten günümüze gelen bir efsane, bir gerçeklik.Haşhaşiler adıyla anılan kurucusu Hasan Sabbah olan bu örgüt bu topluluk nasıldır?Hasan Sabbah ve Haşhaşilerin gizemleri nelerdir ? Haşhaşiler Kimdir?Alamut Kalesi ve gizemleri nelerdir ? Hasan Sabbah Kimdir ? Haşhaşi Ne Demek? İsmaililer Kimdir ? Bu sorular üzerine duracağız.

Haşhaşiler Kimdir? Haşhaşi isminin anlamı nedir ?

Birçok yerde karşımıza çıkan eli kanlı suikastçiler olarak bilinen “Haşhaşi” ismi nereden geliyor ? Özellikle batılı kaynaklarda İsmaililerin kullandıkları rivayet edilen uyuşturucu madde (haşhaş) dolayısıyla Haşhaşi kelimesi kullanılmıştır.Haşhaşi: sarhoş olmuş manasına gelmektedir.Haşhaşi ismi Alamut kalesinde yaşayan Hasan Sabbah ve onun fedailerine vermiş olduğu haşhaş (afyon) ile anılmıştır.Hasan Sabbah rivayetlere göre fedailerine haşhaş verip onlara kendi kurmuş olduğu yalancı cenneti göstererek onları kendine bağlı hale getiriyordu.

1123 yılında “Haşhaşiyya” tabiri ile ilk yazılı Fatımi kaynaklarında kullanılmıştır.O dönemde yine farklı kaynaklarda haşhaşiyya ve haşşaşi tabirleri kullanılmıştır.Batı kaynaklı bir çok yazı ve kaynakta karşımıza çıkan haşhaşi kelimesi ortaçağ müslüman kaynaklarında geçmemektedir.Onlar için bu Hasan Sabbah'ın fedaileri: sapık mezhepli, reziller, soysuzlar demekti.Ve bu isimlerle anılmışlardır.Ayrıca ismailiye, nizariye, batıniye, talimiye gibi isimlerle de anılmışlardır.

Haçlı seferi tarihçileri ise onlar için: Assasins, accini, asasini, assasi, hessesini, heyssesini, hashishin gibi isimler kullanmıştır.Arap tarihçiler genel bir isimler kısaca: Batıni ismini kullanmıştır.Batılı araştırmacılara göre haşhaşi kelimesi: Assasini sözünden bozma taş hisarlarda oturan anlamı taşımaktadır.Assasins kelimesi arapçada bekçiler ya da sır bekçileri anlamına gelmektedir.

Ayrıca gezgin ve seyahat yazarı Marco Polo yazmış olduğu seyahatnamesinde fedailere ve cennet bahçelerine yer vermiştir.Haşhaş kelimesinin karşılığı olarak: Assasin(suikastçı) , katil gibi sözler kullanılmıştır.

İsmaililer Kimdir ?

İlk ismaililer Cafer es-Sâdık'ın yedinci oğlu İsmail'in yedinci imam olduğuna inanmaktadırlar.Çok uzun bir süre gizli kalmayı tercih etmiş ismâilîler propagandacı dâîler tarafından idare edilmişlerdir.

Tarihte Şiî bir topluluk olarak ortaya çıkmışlardır.Ve sadece bir büyük devlet kurabilmişlerdir: Fatimi İsmâilîleri.Siyasi, ekonomik, bilimsel ve kültürel anlamda ciddi etkileri olmuştur.

1094 yılında İsmâilîler iki kola ayrıldılar:Nizarî ve Mustalîye.Hasan Sabbah Nizar'ı desteklemiş.Hatta adına hutbe dahi okutmuştur.Yani Hasan Sabbah bu ayrımla birlikte İsmâilîlerin Nizarî kolundandır diyebiliriz ve bu alanda birçok faaliyetlerde bulunmuştur.

Hasan Sabbah Kimdir ?

Hasan Sabbah suikastler ve kurduğu düzenle adından bolca söz ettirmiş; hatta o dönemin İsmâilîleri ona “Efendimiz Hasan” demekteydi.Babası 7 yaşındayken onu din adamı olma isteğinden dolayı İsmîlîlerin merkezi Rey'e gönderdi.

Rey'de matematik, felsefe, kelam alanlarında eğitimini tamamladı.Burda Emir Zarrab ile tanışıp İsmâilîlik hakkında bilgi sahibi oldu.Aslında her şey 17 yaşında geçirmiş olduğu ölümcül hastalığa dayanmaktadır.Şiî mezhebinin 12 imam kolundan olarak gittiği Rey'de hastalık süresince Emir Zarrab ile yaptığı dini sorgulamalar, düşüncelerinde bir çok şeyi değiştirmiş.Daha genç yaşta olmasının ve bazı şeylerinin oturmamış olmasınında etkisiyle zihin dünyası sil baştan değişiyordu Hasan Sabbah'ın.

Kurduğu düzenle, siyaseti, suikastçileri, düşünceleriyle hiç şüphesiz dönemin etkili insanlarından biriydi.Hakkındaki mitler ve efsaneler günümüze kadar ulaşmıştır.Gittiği her yerde insanları etkiliyor inandığı İsmâilîliği yaymaya çalışıyordu.Siyasi nedenlerden dolayı gemiyle Afrika'ya sürgüne gönderildi.Yolculuk sırasında geminin batmasıyla onu kurtaranlar tarafından Suriye'ye götürüldü.Oradan Halep, Bağdat, Huzistan'a geçip İsfahan(İran) da tam dokuz yıl kaldı.İslami inancın zayıf olduğu dağlık bölgelerde sıkı propaganda eylemlerini sürdürmüştür.

Ancak dönemin en önemli kişilerinden biri bu durumu görüyordu: Selçuklu veziri Nizâmü'l Mülk.Nizâmü'l Mülk Hasan Sabbah'ı takibi altına aldı.Bu o kadar uzun sürdü ki kaçmaktan yorulan Hasan Sabbah kendine güvenebileceği bir yer arayışı içine girdi.Tarihte eşi benzeri görülmeyen eylemler ve mücadelelere konu olacak Alamut Kale'sini kendine yer edindi.Hasan Sabbah'ın Alamut Kale'sinden hiç çıkmadığı ve zamanı burada geçirdiği tarih kitaplarında yerini alıyor.Bu süreç 35 yıl sürmüştür.Hatta ölümüde Alamut Kale'sinde olmuş yakınlarındaki bir kabre gömülmüştür.Taki Moğollar tarafından yıkılana kadar.

Hasan Sabbah'tan sonra öğretiler artık yanlış olarak algılanmaya başladığı dönemde Alamut reisi Celâleddin döneminde Hasan Sabbah'ın yazmış olduğu eserleri “kötü din” diye niteleyip yakar.Hasan Sabbah döneme göre sapkın, kötü inançlara sahip, eli kanlı bir lider olabilir ancak; ne kadar kötü bir kişi olsa da adaletli bir liderdi.

İki kızı ve karısını Alamut Kale'sinin kuşatılması sonrası Girdkûh'a gönderir.Reis Muzaffer'e yazmış olduğu bir mektupta: “davamıza yardımcı olmaları için bu kadınlara iplik yaptır, eğer yaparlarsa, onlara ücret öde” şeklinde bahsetmiştir.Takvaya ve kendi öğretilerine sıkı sıkıya bağlıydı Hasan Sabbah o kadar ki: Şarap içtiği için oğlu Muhammed'i kırbaç cezasıyla öldürttü.Diğer oğlu Hüseyin Sabbah'ı kendisine muhalif olduğunu söylentilerden öğrendi ve ikinci oğlunu da katletti.Sonradan oğlunun suçsuz olduğunu öğrenince hem pişman olmuş, hemde iş işten geçmişti.

Hasan Sabbah yüksek iradeliydi.Ayrıca geometri, aritmetik, astronomi gibi bilim dallarında çok iyi bilgi sahibiydi ve bu alanlara önem verirdi.Alamut Kale'sinde birçok bilim adamı yerleştirmiş ve onları himayesine almıştır.Hasan Sabbah eli kanlı, siyasetten çok iyi anlayan, derin bilgi sahibi, insanları çok iyi etkileyebilen dönemin en tehlikeli insanlarından biridir.

Resimler Kaynakça: https://tr.wikipedia.org/wiki/Rey,_İran

https://tr.wikipedia.org/wiki/Hasan_Sabbah